مقایسه LSF با سایر روش‌ها؛ نبرد سنتی و مدرن در ساخت و ساز
همواره در جوامع مختلف، افراد خواستار سرمایه‌گذاری در حوزه مسکن بوده‌اند. از این رو، ساخت مسکن ارزان‌قیمت و سریع‌الاحداث به یکی از اهداف اساسی در برنامه‌ریزی دولت‌ها تبدیل شده است. همچنین، احداث ساختمان با ذهنیت توسعه پایدار از جمله دغدغه‌هایی است که در حال حاضر توجه بسیاری از افراد در سراسر جهان را به خود معطوف داشته است.
روش‌های موجود در صنعت ساخت و ساز؛ نگاهی گذرا به تعریف ساخت و ساز
در حوزه معماری و مهندسی عمران، ساخت و ساز به روشی گفته می‌شود که شامل ساخت یا مونتاژ زیرساخت‌ها و ساختمان‌ها است. به عبارت ساده‌تر، ساخت و ساز را می‌توان به تمام فرآیندهای مربوط به ساخت ساختمان‌ها، زیرساخت‌ها و تأسیسات صنعتی و فعالیت‌های مرتبط تا پایان عمر آن‌ها مرتبط دانست.
معمولاً این کار ابتدا با برنامه‌ریزی و تأمین مالی آغاز می‌شود و سپس با ارائه یک طرح دقیق، طراحی منحصربه‌فرد و کنار هم قرار دادن مواد و عناصر مختلف برای تشکیل یک ساختار خاص، تا پایان زمان دوره ساخت و بهره‌برداری از آن ادامه می‌یابد. همچنین، ساخت و ساز شامل کارهای تعمیرات و نگهداری، هرگونه کار در جهت توسعه، گسترش و بهبود دارایی و تخریب نهایی آن نیز می‌شود. اغلب اوقات، پروژه‌های ساختمانی توسط یک مدیر پروژه مدیریت و توسط یک معمار پروژه، مهندس ساخت و ساز یا مدیر ساخت نیز نظارت می‌شوند.
روش‌های مختلفی برای ساختمان‌سازی وجود دارد که می‌توان از آن‌ها این‌گونه نام برد: سازه چوبی، سازه LSF، سازه متشکل از آجر و بلوک، سازه فلزی، سازه بتنی و سازه‌های پیش‌ساخته. در این مطلب، تلاش می‌کنیم دو شیوه ساختمان‌سازی به روش سنتی و سازه سبک فولادی را توضیح داده و به مقایسه این دو سیستم ساخت با یکدیگر بپردازیم.
ساختمان‌سازی به روش سنتی یعنی چه؟
وقتی تکنیک‌های ساخت و ساز سنتی را توصیف می‌کنیم، در واقع به روش‌هایی اشاره داریم که قرن‌ها برای ساخت سازه‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. بنابراین، طیف گسترده‌ای از روش‌ها وجود دارد که ما آن‌ها را با عنوان ساخت و ساز سنتی طبقه‌بندی می‌کنیم.
با این حال، یکی از وجوه مشترک بین شیوه‌های سنتی ساخت و ساز، روش‌های خطی‌ای است که هنگام ساخت یک ساختمان با کنار هم قرار دادن مواد اولیه در محل ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. چند نمونه متداول از روش‌های ساخت و ساز سنتی به قرار زیر است:
آجر و بلوک: این شیوه رایج‌ترین روش در ساختمان‌سازی است که به‌خصوص در ساخت خانه‌ها استفاده می‌شود. به عبارت ساده‌تر، این روش شامل ساخت دیوارهای داخلی با بلوک است که با دیوارهای خارجی چیده شده با آجر یا سنگ احاطه شده‌اند.
اسکلت چوبی: این نوع سازه یکی دیگر از روش‌های رایج در ساخت خانه‌ها بوده که به موجب آن از اسکلت چوبی سخت به‌عنوان ساختار داخلی ساختمان استفاده می‌شود. سپس، اسکلت سازه را با آجر یا سنگ می‌پوشانند.
اسکلت فلزی: این روش نیز مانند اسکلت چوبی اجرا می‌شود اما، همان‌طور که از نام آن پیداست از اسکلت فلزی به‌عنوان ساختار داخلی ساختمان استفاده می‌شود.
اگرچه استفاده از این روش‌های سنتی مزایایی مانند ساخت یک ساختمان مستحکم که می‌تواند کاملاً منحصربه‌فرد باشد را به همراه دارد، اما انتخاب آن‌ها با معایبی نیز همراه است. برای مثال، تکمیل پروژه به وضعیت جوی بستگی داشته و هرگونه آب و هوای نامطلوب می‌تواند به کارهایی که قبلاً انجام شده آسیب برساند و زمان و شرایط اجرای فعالیت‌های دیگر را تحت‌الشعاع قرار دهد.
از طرفی دیگر، ساختمان‌سازی به شیوه سنتی و بر اساس بتن نیاز به فعالیت در محل پروژه خواهد داشت. کار در محل به این معنی است که سازندگان بایستی از یک روش خطی مشخص پیروی کنند. این امر ممکن است سبب شود تا مدت زمان ساخت بیشتر طول بکشد و سازنده هزینه بیشتری را جهت تکمیل پروژه متحمل شود. برای مطالعه بیشتر درباره چالش‌های این روش، مقاله مراحل اجرای ساختمان را ببینید.
منظور از سازه سبک فولادی چیست؟
سازه سبک فولادی معادل فارسی مفهوم “Light Steel Frame” بوده و برای نام‌گذاری یک شیوه نوین ساخت و ساز به کار برده می‌شود. سیستم سازه سبک فولادی (LSF)، یک روش ساختمانی نوآورانه است که کاربرد آن در طول سال‌ها به لطف مزایای عظیم از نظر کارایی ساختاری و اثرات زیست‌محیطی، به‌طور پیوسته در حال افزایش بوده است.
هرچند که این روش دارای سابقه به‌کارگیری از دهه ۸۰ میلادی در اروپا و آمریکا می‌باشد اما، در کشور عزیزمان ایران به‌عنوان یک روش جدید در صنعت ساختمان‌سازی مورد استفاده قرار گرفته است.
“Light – سبک، Steel – فولادی و Frame – سازه”، همگی معرف یک روش ساخت و ساز است که از طریق آن می‌توان یک ساختمان سبک و در عین حال مستحکم از جنس فولاد را بنا کرد. این سیستم از ورق‌های فولادی گالوانیزه جهت تولید سازه ساختمان به‌صورت صنعتی و از طریق ماشین‌آلات، استفاده می‌کند.
به این صورت که ابتدا نقشه معماری پروژه بر اساس سلیقه خریدار تهیه شده و از طریق یک USB به دستگاه منتقل می‌شود. سپس، بایستی ورق گالوانیزه وارد ماشین شود تا دستگاه بر اساس نقشه به تولید پروفیل‌های سازه بپردازد. پس از تولید، تمام اجزا بسته‌بندی و به محل پروژه ارسال می‌گردد. برای آشنایی کامل با این سازه، مقاله ال اس اف چیست؟ را بخوانید.
فرآیند ساخت و ساز ساختمان از آغاز تا پایان
فرآیند ساختمان‌سازی دارای مراحل متعددی است که نیاز به تلاش، سرمایه‌گذاری، زمان و هزینه بسیاری دارد. از طرفی دیگر، تکمیل صحیح و دقیق روند ساخت و ساز یک کار سیستماتیک است که بایستی توسط افراد ماهر انجام شود. در ادامه ما به بررسی فرآیند ساخت و ساز به دو روش سنتی و صنعتی سازه سبک فولادی خواهیم پرداخت.
ساختمان‌سازی به روش سنتی
پیش از برنامه‌ریزی جهت اجرای پروژه‌های ساخت و ساز ساختمان باید جنبه‌های مهم مراحل ساخت خانه مانند: هدف ساخت و ساز، ابزار مورد نیاز، توانایی مالی و غیره را در نظر داشت. پس از تعیین هر یک از این موارد برای ساختمان‌سازی، مرحله برنامه‌ریزی آغاز می‌شود. مراحل ساخت ساختمان به روش سنتی به تفصیل در زیر توضیح داده شده است:
مراحل قبل از ساخت: خرید زمین، برآورد بودجه، تهیه مجوز از سازمان مربوطه، انتخاب شرکت سازنده، تهیه نقشه معماری.
در طی مراحل ساخت و ساز ساختمان: آماده‌سازی محل پروژه، حفاری و گودبرداری، اجرای فونداسیون، اجرای پایه، تیر یا دال آزاره، ستون و اسکلت، آجرکاری، اجرای قالب درب و پنجره، دال کف یا ساختار سقف، نصب درب و پنجره، اجرای سیستم مکانیکی و الکتریکی، تکمیل نمای بیرونی، تکمیل تراس و سقف، تکمیل فضای داخلی.
ساختمان‌سازی به روش سازه سبک فولادی
سازه‌های LSF با فولاد گالوانیزه که یک ماده سبک است و به‌عنوان مصالح ساختاری این سیستم شناخته می‌شود، تولید و اجرا می‌شود. در واقع، روکش گالوانیزه پروفیل‌های ال اس اف با هدف استحکام، پایداری، مقاومت در برابر آتش و رطوبت انجام می‌گیرد. مراحل اجرای سازه LSF به شرح زیر می‌باشد:
مراحل قبل از ساخت: خریداری زمین، برآورد و تعیین بودجه، دریافت مجوز از اداره‌های مربوطه، انتخاب شرکت سازنده، تهیه طراحی معماری بر اساس نیاز و سلیقه مشتری.
در طی مراحل ساخت و ساز ساختمان: تولید سازه، حفاری و اجرای فونداسیون، مونتاژ و نصب سازه و سقف، تکمیل نمای بیرونی، اجرای تأسیسات مکانیکی و الکتریکی، تکمیل فضای داخلی ساختمان. برای مطالعه دقیق‌تر این مراحل، مقاله اجرای ۰ تا ۱۰۰ ساختمان ال اس اف را ببینید.
سازه ال اس اف در مقایسه با سازه سنتی
ساخت و ساز LSF
در ساختمان‌های LSF تنها ماده مصرفی و البته پایه‌ای این سیستم، فولاد گالوانیزه می‌باشد و برای تکمیل ساختمان از مواد سبک و آماده استفاده می‌شود. سازه ال اس اف یک سیستم یکپارچه از نظر ساختاری بوده و به همین خاطر از استحکام بالایی برخوردار می‌باشد. ساختمان‌سازی به روش LSF دارای ویژگی‌های خاصی است که آن را به یکی از محبوب‌ترین روش‌های ساخت و ساز تبدیل کرده است:
-
سبک‌تر است و برای ساختمان‌های یک یا دو طبقه بسیار ایده‌آل است.
-
سیستم اسکلت فولادی سبک کاملاً پایدار می‌باشد چرا که فولاد یک ماده ۱۰۰٪ قابل بازیافت است.
-
استفاده از روش ال اس اف به این معنا است که ساخت و ساز را می‌توان با سرعت بیشتری به اتمام رساند. برای مطالعه بیشتر، مقاله سرعت اجرا را ببینید.
ساخت و ساز سنتی
وقتی صحبت از ساخت و ساز به شیوه سنتی می‌شود، منظور به کار بردن مجموعه مصالحی مانند آجر، سنگ، سیمان، تیرآهن، میلگرد و سایر موارد این چنینی است که برای ساخت پی ساختمان، دیوارها و به‌طور کلی تمام ساختمان از آن‌ها استفاده می‌شود. معمولاً در این روش از بتن مسلح برای استحکام هرچه بیشتر ساختمان استفاده می‌شود. موارد فوق به این معنا نیست که ساخت ساختمان به روش سنتی مناسب نیست اما، ویژگی‌های خاص خود را دارد که آن را از LSF متمایز می‌کند:
-
امکان ساخت ساختمان‌های بلندتر را بدون به خطر انداختن پایداری و مقاومت ساختمان فراهم می‌کند.
-
در این روش از موادی مانند آجر، سیمان، ماسه و غیره استفاده می‌شود که همه این‌ها می‌توانند برای محیط زیست مضر باشند.
-
فرآیند ساخت و ساز معمولاً مدت زمان بیشتری طول خواهد کشید.
در حال حاضر، می‌توان مشاهده نمود که در کشور ما ساختمان‌سازی به روش سنتی همچنان به‌عنوان یک سبک پیشرو در صنعت ساخت و ساز به کار برده می‌شود. هرچند که با مقایسه ویژگی‌های ذاتی هر دو نوع روش ساخت و ساز به‌راحتی می‌توان فهمید که چرا استفاده از سازه‌های فولادی سبک در این صنعت و در سراسر جهان با استقبال عظیمی روبرو شده است.
مقایسه مزایا و معایب سازه‌های سنتی و LSF
همان‌طور که مشاهده نمودید، هر دو روش ساخت و ساز سنتی و صنعتی ال اس اف در مراحل پیش از ساخت هر دو به یک شکل شروع می‌شوند. برنامه‌ریزی، تهیه زمین، برآورد بودجه لازم، اخذ تأییدیه‌ها، انتخاب شرکت و طراحی معماری، همگی مراحلی هستند که برای اجرای هر دو روش، انجام آن‌ها مورد نیاز است. این در حالی است که از این مرحله به بعد همه چیز متفاوت خواهد بود و حتی این دو روش دارای مزایا و معایب مختص خود هستند.
توصیه می‌شود پیش از اتخاذ هر تصمیمی، در رابطه با هر دو روش ساخت و ساز سنتی و سازه سبک فولادی تحقیق کنید. این امر کمک می‌کند تا همه ابهامات موجود درباره این دو شیوه برای شما برطرف شود و در صورت انجام بررسی‌های لازم، به سیستم ساخت و ساز نوآورانه LSF نیز فرصت اجرا داده شود. برای مقایسه دقیق‌تر، مقاله سازه سبک فولادی و بتنی را بخوانید.
سیستم LSF؛ ساخت سریع، مقرون‌به‌صرفه و پایدار برای نسل‌های آینده
همان‌طور که مشاهده می‌کنید، با بررسی مزایا و معایب موجود در فرآیند ساخت و ساز به روش سنتی و صنعتی ال اس اف، می‌توان نتیجه گرفت که با اطمینان به سیستم LSF نه‌تنها می‌توان در مدت زمان کم و با صرف هزینه پایین صاحب خانه شد، بلکه خواهیم توانست در ساختمان‌هایی مقاوم و مستحکم زندگی نماییم.
سازه‌های ال اس اف، ساختمان‌های دوستدار محیط زیست می‌باشند و این امکان را فراهم می‌آورند تا بتوانیم برای آیندگان انرژی را ذخیره و محیط زیست را حفظ نماییم. شاید بهتر باشد این مطلب را با یک شعار جالب به پایان برسانیم:
“امروز، خانه آیندگان را بسازیم”
