او اس بی

 نگاهی به تعریف OSB

بیشتر مردم با تخته سه لا یا همان Plywood آشنا هستند و برای بازسازی و انجام پروژه‌های ساختمانی که شخصاً انجام می‌دهند به آن روی می آورند اما، تختۀ OSB چیست و برای چه کاری می‌توان از آن استفاده کرد؟ آیا این محصول بهتر از تخته سه لا است؟

اول از همه، OSB مخفف Oriented Strand Board است و از لایه‌های فشردۀ رشته‌های چوبی با چسب، موم و رزین مصنوعی تشکیل شده است. جالب است بدانید این محصول از سال 1963 وجود داشته است و بر خلاف محصولات مشابه، نوارهای چوبی در هر لایه به طور استراتژیک قرار می‌گیرند تا کاملاً به این محصول استحکام ببخشند.

OSB در واقع آنقدر مستحکم است که در حال حاضر برای حدود 70 درصد از پوشش‌های کف، دیوار، سقف مورد استفاده قرار می‌گیرد. انواع مختلفی از OSB برای استفاده در شرایط رطوبتی متفاوت و عملکرد مکانیکی آن وجود دارد :

• OSB-1: مناسب جهت استفاده در صنعت مبلمان و فضای داخلی ساختمان‌ها.
• OSB-2: مناسب جهت استفاده برای تحمل بار در شرایط خشک.
• OSB-3: مناسب جهت استفاده برای تحمل بار در شرایط مرطوب.
• OSB-4: مناسب جهت استفاده برای تحمل بارهای سنگین در شرایطی که رطوبت بالا می‌باشد.

OSB در چه مواردی کاربرد دارد؟

پروژه‌های ساختمانی شخصی سازی مختلفی وجود دارد که استفاده از OSB برای آن‌ها فوق‌العاده است و می‌توان از آن برای داخل و خارج پروژه استفاده کرد. دلیل این امر مقاومت آن در برابر آب و هوا است. به دلیل استحکام بالای این محصول می‌توان از آن به عنوان کفپوش، دیوارپوش و پوشش استفاده کرد.

اما اگر کمی خلاق باشید، می‌توانید از تخته‌های OSB برای اجرای دکوراسیون داخلی، تولید مبلمان، کمد، طراحی کابینت و موارد بسیار دیگری بهره ببرید.

در رابطه با استفاده از این محصول در فضاهای باز مانند حیاط و یا باغ توجه به یک نکته حیاتی است. با وجود این که OSB در برابر آب و هوا مقاوم می‌باشد، با این حال بهتر است از مواد بهتر و با کیفیت‌تری برای افزایش این ویژگی استفاده نمایید. همچنین، بهتر است پس از برش این محصول درزگیرهای مناسبی را برای پوشاندن محل جدا شده تهیه نمایید.

برای افزایش مقاومت OSB در برابر آب چه می‌توان کرد؟

پیش از آن که این محصول را به کار ببرید، بهتر است محل برش داده شده را با مقداری آب مورد آزمایش قرار دهید و پس از حصول اطمینان از مقاومت آن، مرحلۀ نصب را شروع نمایید.

• OSB را به قطعات مختلفی که برای پروژه نیاز دارید برش دهید.
• قطعات OSB را به آرامی سنباده بزنید و سپس آن را با استفاده از مواد مقاوم در برابر آب و هوا که بر پایۀ روغن یا لاتکس است، بپوشانید.
• پس از خشک شدن آن، از یک درزگیر مناسب برای پوشاندن محل برش استفاده نمایید.
• اجازه دهید به مدت 12 تا 14 ساعت هر طرف آن خشک شود.
• در صورت لزوم، لایۀ دوم را اعمال کنید.
• در صورت اعمال لایۀ دوم، بایستی اجازه دهید 12 تا 14 ساعت هر طرف آن به خوبی خشک شود.

آیا OSB بهتر از تخته سه لا است؟

طریقۀ تولید تخته سه لا و OSB با یکدیگر متفاوت می‌باشد. تخته سه لا از تعداد زیادی لایۀ نازک چوب تشکیل شده و این در حالی است که OSB متشکل از تعداد زیادی رشته چوب متقاطع بر روی یکدیگر می‌باشد که به آن استحکام بیشتری می‌بخشد.

چندین مزایا و معایب برای تخته سه لا و OSB وجود دارد اما، اغلب انتخاب هر یک از این‌ها بر اساس سلیقۀ افراد انجام می‌گیرد. در اینجا برخی از مزایا و معایب اصلی OSB آورده شده است:

مزایای OSB

• مستحکم است.
• انواع متفاوتی دارد.
• می‌تواند در برابر آب و رطوبت بسیار مقاوم باشد.
• بسیار سازگار است.
• مقرون به صرفه است.
• از تخته سه لا ارزان‌تر است.
• در ابعاد بزرگتری نسبت به تخته سه لا موجود می‌باشد.
• ضخیم‌تر و سنگین‌تر از تخته سه لا است که بعضی این را به عنوان یک مزیت و بعضی دیگر به عنوان یک نقطه ضعف در نظرش می‌گیرند.
• نسبت به تخته سه لا با محیط زیست سازگارتر در نظر گرفته می‌شود، چرا که می‌توان آن را از درختان کوچک‌تر و جوان‌تر تولید کرد و باعث پایداری بیشتر آن شد.

معایب OSB

• برای استفاده به عنوان کفپوش کمی انعطاف پذیر است.
• به دلیل استفاده از بعضی مواد شیمیایی در هنگام تولید، با برخی از خطرات سلامتی همراه است.
• برای اطمینان از این که در برابر آب مقاوم است در هر بریدگی نیاز به آب بندی دارد، در غیر این صورت می‌تواند متورم شود و از طریق محل برش داده شده آب را جذب کند.
• خشک شدن آن ممکن است بیشتر از تخته سه لا طول بکشد.
• ضخیم‌تر و سنگین‌تر از تخته سه لا است که بعضی این را به عنوان یک مزیت و بعضی دیگر به عنوان یک نقطه ضعف در نظرش می‌گیرند.

آیا مناطقی وجود دارد که OSB نباید به عنوان روکش استفاده شود؟

اگرچه تولیدکنندگان امروزی محصول OSB اقداماتی را انجام داده‌اند تا محصولات خود را محکم‌تر و مقاوم‌تر در برابر رطوبت کنند، با این حال ممکن است این سؤال پیش بیاید که: “آیا مناطقی وجود دارد که OSB نباید به عنوان روکش استفاده شود؟” متأسفانه، یک پاسخ سادۀ بله یا خیر برای این سوال وجود ندارد.

در مناطقی مانند فونداسیون‌ها و یا پشت پوشش‌های خاص که در معرض سطوح ثابتی از رطوبت قرار دارند، و یا در زمان‌هایی که ممکن است تأخیرهای طولانی در روند فعالیت‌های ساخت و ساز رخ دهد، احتمال می‌رود تخته سه لا به روشی مطلوب‌تر از OSB به این شرایط واکنش نشان دهد.

جالب است بدانید اغلب اوقات، بعضی از انواع کفپوش‌ها دارای ضمانت‌هایی هستند که در آن استفاده از هر محصولی غیر از تخته سه لا را ممنوع می‌کند.

همچنین، بعضی از مشاوران به دلایل مختلف در مناطقی مانند خطوط سقف استفاده از تخته سه لا را بیشتر از OSB توصیه می‌کنند.

یکی دیگر از مواردی که بایستی به آن توجه داشته باشید، اطمینان از خشک بودن دیوار پشت روکش خارجی، به خصوص گچ کاری‌های مصنوعی، قبل از شروع مجدد ساخت بسیار مهم است. دلیل این امر آن است که رطوبت همیشه از مناطقی با رطوبت بالا به مناطقی با رطوبت کم منتقل می‌شود.

این مورد به ویژه در مورد روکش‌های OSB امری نگران کننده است. از آن جایی که OSB می‌تواند رطوبت در حد کم را حفظ کند، رطوبت اضافی را جذب می‌کند و این به نوبۀ خود می‌تواند محصول را به مرور از بین ببرد. بنابراین، گچ مصنوعی ممکن است از مانع خشک شدن محیط شده و فضایی را ایجاد کند که باعث پوسیدگی روکش چوب شود.

البته، همین امر برای هر روکش دیگری که می‌تواند از خشک شدن قسمت بیرونی دیوار جلوگیری کند، صادق است. به ویژه هنگامی که از OSB به عنوان روکش در قسمت بیرونی دیوار استفاده می‌شود.

چه استفاده‌های دیگری می‌توانید از OSB داشته باشید؟

همانگونه که قبلاً اشاره کردیم، شما به راحتی می‌توانید از این محصول در تولید مبلمان، میز، کمد، دکوراسیون داخلی استفاده نمایید. جالب است بدانید، OSB حتی در بعضی موارد جهت مصارف هنری نیز به کار برده می‌شود. تعداد زیادی از هنرمندان وجود دارند که از OSB به عنوان بوم نقاشی استفاده می‌کنند. چرا که بافت فوق‌العاده‌ای دارد و با نمایان شدن لایه‌های چوب، پوششی منحصر به فرد به نقاشی‌ها خواهد داد.

سخن آخر

سازندگان OSB در طول سال‌های گذشته بر روی راه‌حل‌هایی جهت غلبه بر مشکلاتی که در بالا توضیح داده شد، تمرکز داشته‌اند. بعضی از آن‌ها با تغییر فرمول‌های تولیدی خود سعی نمودند تا تورم ناشی از نفوذ آب در پانل‌ها و نیز استحکام ساختاری ناشی از این تورم را کاهش دهند.

در حالی که اختلاف بین تخته سه لا و OSB همچنان ادامه دارد، این امر مهم است که سازندگان از مشکلات احتمالی موجود در روند ساخت و ساز و اقداماتی که می‌توان برای جلوگیری از این مسائل انجام داد، آگاه باشند. اگر سازنده‌ای هستید که از روکش OSB استفاده می‌کنید، توجه به نحوۀ نگهداری، جابجایی و نصب مواد بسیار مهم است.

در صورتی که میان انتخاب تخته سه لا یا OSB و درجات مختلفی که برای هر کدام از آن‌ها در دسترس است دچار تردید هستید، تعدادی فاکتور وجود دارد که می‌تواند انتخاب را برای شما آسان کند.

• سازۀ شما قرار است در کجا ساخته شود؟
• در کدام شرایط آب و هوایی؟
• آیا افراد به درستی در زمینۀ نصب این مصالح ساختمانی آموزش دیده‌اند؟
• آیا جزئیات گارانتی محصول رعایت به خوبی می‌شود؟
• کدام محصول به بهترین وجه از سرمایۀ شما محافظت می‌کند؟