خانه اکتیو چیست؟
اصطلاح Active House یک برچسب بین‌المللی برای توصیف ساختمان‌های راحت و پایدار است. این خانه‌ها درباره عناصری که برای زندگی انسان‌ها اهمیت دارند، توصیه‌هایی ارائه می‌دهند. برچسب Active House به ساختمان‌هایی اعطا می‌شود که مطابق با استانداردهای ارزیابی‌شده ساخته می‌شوند و حداقل نیازها را برای راحتی فضای داخلی، بهره‌وری انرژی و محافظت از محیط زیست برآورده می‌کنند.
خانه اکتیو از چه اصولی پیروی می‌کند؟
اصول Active House در انواع مختلف ساختمان‌ها از جمله مسکونی، اداری، تجاری و غیره اعمال شده است. هدف اصلی ساختار Active House ارائه یک محیط داخلی مفید با تأکید بر آسایش کاربر است. افزایش نور روز و کنترل اقلیم به‌عنوان عوامل کلیدی در طراحی ساختمان‌های فعال ضروری هستند.
موارد دیگری که این نوع ساختمان شامل می‌شود، بهره‌وری انرژی، حفاظت از آب و مواد پایدار است. برای پایه‌گذاران Active House، ساختمان‌ها به‌عنوان اکوسیستم‌هایی در نظر گرفته می‌شوند که باید خودپایدار باشند. سه اصل اساسی «آسایش، انرژی و محیط زیست» عوامل محرک Active House هستند. در این سه اصل اساسی، نُه عامل کلیدی وجود دارد که هر کدام دارای اجزای کمی و کیفی هستند.
عوامل کلیدی اصول خانه‌های اکتیو
برای اصول پایه‌ای Active House می‌توان به‌صورت مجزا نُه عامل کلیدی را عنوان نمود:
آسایش: شامل نور روز، آسایش حرارتی، کیفیت هوای داخل ساختمان و کیفیت آکوستیک ساختمان.
انرژی: شامل تقاضای انرژی، تأمین انرژی و عملکرد انرژی اولیه.
محیط زیست: شامل ساخت و ساز پایدار و میزان مصرف آب شیرین.
تمامی این عوامل، علاوه بر تأثیر بر نتیجه نهایی طرح پیشنهادی، دارای اثر مستقیم بر یکدیگر هستند. هر یک از این نُه عامل کلیدی به‌صورت مجزا و نیز در تعامل با یکدیگر می‌توانند در میزان اثربخشی ساختمان‌های اکتیو هم بر آسایش افراد و هم بر میزان مصرف انرژی و حفظ پایداری محیط زیست، تأثیرگذار باشند.
جدول مقایسه Active House و Passive House
| معیار | Active House (خانه اکتیو) | Passive House (خانه غیرفعال) |
|---|---|---|
| سال تدوین | ۲۰۱۱ | ۱۹۸۸ |
| تمرکز اصلی | آسایش، انرژی، محیط زیست | کاهش مصرف انرژی |
| رویکرد طراحی | انعطاف‌پذیری معماری، استفاده از نور روز | قوانین سخت‌گیرانه عایق‌بندی و هوابندی |
| سیستم گرمایش و سرمایش | محدودیتی ندارد، از سیستم‌های فعال استفاده می‌کند | محدود به گرمایش/سرمایش پس از تهویه |
| معیارهای ارزیابی | ۹ معیار در ۳ اصل | تمرکز بر مصرف انرژی |
| انعطاف‌پذیری طراحی | بالا | محدودتر |
«Active House» به‌عنوان رویکردی متضاد با رویکرد «Passive House» معرفی می‌شود که بر اهمیت میزان گرمایش و سرمایش سازه تأکید می‌کند. Passive House که در اوایل دهه ۱۹۹۰ در آلمان توسعه یافت، بر استاندارد دقیقی از میزان بهره‌وری انرژی در یک ساختمان و همچنین کاهش اثرات زیست‌محیطی اشاره دارد. این ساختمان‌ها انرژی بسیار کمی مصرف می‌کنند و نیاز به مصرف انرژی کمی برای گرمایش یا سرمایش فضا دارند.
خانه فعال، نه خانه غیرفعال!
همان‌طور که از نام آن پیداست، Active House در زمینه ابتکار عمل جهت انجام هر کاری برای دستیابی به نتایج مطلوب برای ساکنان ساختمان به کار گرفته می‌شود. این مفهوم یک رویکرد جامع برای طراحی ساختمان‌های پایدار است که برخلاف Passive House، آسایش و کیفیت زندگی ساکنان را نیز در اولویت قرار می‌دهد.
خانه فعال، یک انتخاب عالی برای زندگی آسان و ایمن
در حال حاضر، در سطح جهانی توجه بسیاری از افراد به این نوع از ساختمان‌ها جلب شده است. پرسش‌های متعددی که در این زمینه مطرح می‌شود و نیز افزایش تعداد پروژه‌هایی که از طریق این روش ساخته می‌شوند، همگی دلایل افزایش میزان توجه به ساختمان‌های فعال را اثبات می‌کنند. دستورالعمل‌هایی که برای Active House در نظر گرفته شده و نیز مشخصات آن، تمام اطلاعاتی را که یک معمار یا شخص دارای سابقه در صنعت ساختمان نیاز دارد تا بتواند یک خانه فعال طراحی کند، ارائه می‌دهد.
با این حال، دستورالعمل‌های تعبیه‌شده برای طراحی این ساختمان‌ها از ابتدا تا انتها ۸۰ صفحه است و مشخصات آن بیش از ۵۰ صفحه است. در ادامه، خلاصه‌ای از این دستورالعمل‌ها ارائه می‌شود.
موقعیت جغرافیایی
طرح را ارزیابی کنید! جنبه‌هایی از روند ساخت را که مهم هستند اما خارج از کنترل شما می‌باشند، شناسایی کنید. مانند: خورشید از کجا طلوع و در کدام سمت غروب می‌کند؟ بهترین مسیرهای دسترسی کجا هستند؟ بهترین منظره کدام سمت است؟ کدام نمای خارجی بیشتر تحت تأثیر صداهای پیرامون قرار می‌گیرد؟
نقشه معماری
یک نقشه مفهومی از آنچه در ذهن دارید ترسیم نموده و موقعیت و آب و هوای مورد نیاز هر یک از اتاق‌های ساختمان را تعیین کنید. اتاق خواب‌ها بهتر است هوایی مطبوع و خنک‌تر داشته باشند (در صورت امکان جهت شمال یا شرق). آشپزخانه و اتاق نشیمن باید نسبت به اتاق خواب‌ها گرم‌تر باشند (در صورت امکان جهت جنوب یا غرب). در صورت نیاز به دفتر کار در خانه، بهتر است موقعیتی به دور از نور غیرمستقیم انتخاب شود (در صورت امکان جهت شمال).
نور روز
برای مناطق اصلی خانه مانند نشیمن، بهتر است پنجره‌ها حداقل در دو جهت سالن باشد. نور روز می‌تواند از بالا و به عبارتی از سقف نیز وارد ساختمان شود. به این معنا که در صورت امکان می‌توان پنجره‌ای را در سقف خانه نیز تعبیه کرد.
فضا
ارتفاع آزاد از کف تا سقف ۳ متر یا بیشتر با تعبیه پنجره‌هایی تا سقف، بهترین گزینه برای ایجاد یک فضای مطلوب است. همچنین، در نظر داشتن یک دهانه آزاد ۵ یا نهایتاً ۶ متری بین دیوارهای باربر به این معنا خواهد بود که در آینده فضای ساختمان را می‌توان به چند فضای قابل استفاده تقسیم کرد.
تهویه
تعبیه امکانات تهویه، حداقل ۱.۵ برابر مقررات ساختمانی. برای تهویه متعادل، سیستم طراحی باید از قبل شرایط محیط را در حد متوسط آن برآورد کند. با منابع طبیعی، شبکه‌های تهویه را تا حد امکان بالا، مستقیماً زیر سقف و ترجیحاً در هم‌پنجره‌ها قرار دهید. بنابراین، هم از طریق بهره‌گیری از سیستم تهویه طبیعی و هم از طریق سیستم تهویه مکانیکی، می‌توان هوای فضای داخل ساختمان را مطبوع نمود.
دسترسی خورشیدی
خورشید منبع گرما است. از طریق تعبیه پنجره‌های بزرگ در ساختمان می‌توان در زمستان گرمای خورشید را به‌راحتی وارد ساختمان کرد و از آن به‌خوبی بهره برد. همچنین، در فصل تابستان از طریق تعبیه سایبان در اطراف پنجره‌ها می‌توان از ورود گرمای بیش از حد به داخل جلوگیری نمود. بهتر است از به‌کار بردن پنجره‌های بزرگ در جنوب ساختمان خودداری کنید.
عایق‌گذاری
خانه را با دقت ساخته و به‌خوبی عایق‌بندی کنید. عایق‌بندی مناسب می‌تواند در کاهش هدر رفت انرژی و استفاده بهینه از منابع در دسترس تأثیر بسزایی داشته باشد. هرچه عایق مورد استفاده در ساختمان متناسب با شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی پروژه انتخاب شده باشد، فضای داخلی ساختمان یک محیط آرام و مطبوع خواهد بود. برای آشنایی با نحوه اجرای عایق‌بندی در سازه‌های سبک فولادی، اسکلت ساختاری LSF را ببینید.
گرمایش
بازیابی گرما برای صرفه‌جویی در انرژی ضروری است و با تهویه متعادل این کار میسر خواهد بود. استفاده از یک روش مناسب برای تولید آب گرم و نیز اجرای سیستم گرمایش از کف می‌تواند علاوه بر به‌کارگیری امکانات تهویه، در روند ایجاد گرمایش ساختمان اثرگذار باشد.
تولید انرژی
از سطح سقف برای تولید هرچه بیشتر انرژی خورشیدی استفاده کنید. یک سطح رو به شمال بام می‌تواند بیش از ۵۰ درصد از انرژی خورشیدی موجود را جذب و تبدیل به انرژی مصرفی کند. یک «کلکتور گرمایی خورشیدی» بازدهی سه برابری در هر متر مربع نسبت به پنل‌های خورشیدی دارد اما، بخش عمده‌ای از انرژی خود را در زمانی که کمترین نیاز به آن است، ارائه می‌کند. البته، در صورتی که فضای در اختیارتان کوچک است، بهتر است از پنل‌های خورشیدی استفاده نمایید. برای مطالعه بیشتر درباره این سیستم، پنل خورشیدی را ببینید.
مواد و مصالح
تا آنجا که ممکن است مصالح ساختمانی طبیعی مبتنی بر محیط زیست را انتخاب کنید. استفاده از مواد با جرم حرارتی بالا به جلوگیری از هدر رفت بیش از حد گرما کمک نموده و گرما را برای مدت طولانی‌تری در محیط حفظ می‌کند. همچنین، به‌کار بردن موادی که دارای منافذ زیاد هستند نیز، به دلیل برخورداری از ظرفیت جذب رطوبت بالا، به پایدار نگه داشتن آب و هوای داخلی (رطوبت، دما) کمک می‌کنند.
شایان ذکر است، موارد فوق تنها راه برای ساخت خانه فعال نیست. همین آزادی برای ارائه راه‌حل‌های خود، کیفیتی است که برای بسیاری از افراد مقوله Active House را جذاب کرده است.
نقش سازه LSF در تحقق اصول خانه اکتیو
سازه‌های سبک فولادی (LSF) به‌دلیل ویژگی‌های ذاتی خود، بستری مناسب برای تحقق اصول Active House فراهم می‌کنند. وزن سبک این سازه‌ها بار وارد بر فونداسیون را کاهش می‌دهد و امکان طراحی انعطاف‌پذیرتر را فراهم می‌سازد. دقت بالای تولید کارخانه‌ای، عایق‌بندی دقیق و کاهش پل‌های حرارتی را ممکن می‌سازد. همچنین، فولاد گالوانیزه به‌کار رفته در LSF ۱۰۰ درصد قابل بازیافت است و با اصل «ساخت و ساز پایدار» Active House همخوانی کامل دارد. ترکیب LSF با پنل‌های خورشیدی و سیستم‌های تهویه هوشمند، امکان دستیابی به ساختمان‌هایی با مصرف انرژی نزدیک به صفر را فراهم می‌کند. برای مطالعه بیشتر درباره مزایای زیست‌محیطی این سازه، دوست دار محیط زیست را ببینید.
آنچه خانه اکتیو را به یک انتخاب راهبردی تبدیل می‌کند
پیشرفت فناوری در زندگی انسان اثرات غیرقابل انکاری داشته است. خانه‌های اکتیو یک راه‌حل مناسب برای دستیابی به آرامش، مصرف بهینه انرژی و حفظ پایداری محیط زیست هستند. با استفاده از این روش ساخت می‌توان علاوه بر حفظ آسایش کاربران، در جهت ذخیره انرژی و حفظ محیط زیست برای آیندگان گامی بزرگ برداشت. ساختمان سبز نیز به‌عنوان رویکردی مکمل، بر کاهش اثرات منفی ساخت و ساز بر محیط زیست تأکید دارد.
شرکت هوشمندسازه آروین آرا با ۱۹ سال تجربه در صنعت ساخت و ساز، به‌عنوان طراح، تولیدکننده و مجری تخصصی سازه‌های LSF، آماده همکاری در پروژه‌های مختلف است. این شرکت با بهره‌گیری از سیستم CAD/CAM و توان تولید سالانه ۱۰٬۰۰۰ واحد مسکونی، خدمات خود را در قالب دو رویکرد ارائه می‌دهد: طراحی و اجرا (کلید تحویل) و همکاری با پیمانکاران و انبوه‌سازان. برای دریافت مشاوره رایگان درباره اجرای پروژه‌های منطبق با استانداردهای خانه اکتیو، با کارشناسان ما تماس بگیرید. برای آگاهی از هزینه‌های ساخت، قیمت سازه ال اس اف را ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
تفاوت Active House و Passive House چیست؟ Passive House بر کاهش مصرف انرژی از طریق عایق‌بندی بالا و هوابندی متمرکز است، در حالی که Active House علاوه بر بهره‌وری انرژی، آسایش ساکنان و کیفیت محیط داخلی را نیز در اولویت قرار می‌دهد و انعطاف‌پذیری بیشتری در طراحی معماری فراهم می‌کند.
آیا خانه اکتیو در ایران قابل اجراست؟ بله. اصول Active House با شرایط اقلیمی ایران قابل تطبیق است. استفاده از سازه LSF به‌عنوان بستر ساخت، امکان اجرای این اصول را فراهم می‌کند.
نُه معیار ارزیابی Active House کدام‌اند؟ این معیارها در سه دسته آسایش (نور روز، آسایش حرارتی، کیفیت هوا، آکوستیک)، انرژی (تقاضا، تأمین، عملکرد اولیه) و محیط زیست (ساخت پایدار، مصرف آب شیرین) دسته‌بندی می‌شوند.
