خانه اکتیو

 به چه ساختمان‌هایی خانۀ اکتیو می‌گویند؟

ساختمان‌هایی سالم هم برای مردم و هم برای سیاره!Active House  چشم اندازی از ساختمان‌هایی است که زندگی سالم‌تر و راحت‌تری را برای ساکنان خود بدون تأثیر منفی بر آب و هوا ایجاد می‌کند. به عبارت دیگر، این ساختمان‌ها ما را به سمت دنیایی پاک‌تر، سالم‌تر و ایمن‌تر سوق می‌دهند.

در سال 2011 یک گروه جهانی از متخصصان و سازندگان هم فکر یک رویکرد جامع در طراحی ساختمان‌های پایدار جهت حفظ محیط زیست و ایجاد سهولت در زندگی انسان را ارائه دادند. از آن زمان، اصول و مشخصات ساختمان‌های اکتیو برای انواع سازه‌های مسکونی، اداری، آموزشی و غیره تعریف شده است.

نتایج به دست آمده از نظرات کاربران ساختمان‌های فعال، تأثیرات مثبت بسیاری در رابطه با پایبندی به این اصول را نشان می‌دهد. از این رو سازه‌هایی را ایجاد می‌کند که در تمام فصول و برای نسل‌های مختلف قابل استفاده و به طور مطمئنی کارآمد و بسیار راحت هستند.

خانۀ اکتیو از چه اصولی پیروی می‌کند؟

همانطور که بالاتر گفته شد، اصول Active House در انواع مختلف ساختمان‌ها از جمله مسکونی، اداری، تجاری و غیره اعمال شده است. هدف اصلی ساختار Active House ارائۀ یک محیط داخلی مفید با تاکید بر آسایش کاربر است. افزایش نور روز و کنترل آب و هوا به عنوان عوامل کلیدی در طراحی ساختمان‌های فعال ضروری است.

موارد دیگری که این نوع از ساختمان شامل می‌شود، بهره‌وری انرژی، حفاظت از آب و مواد پایدار می‌باشد. برای پایه‌گذاران Active House، ساختمان‌ها به عنوان اکوسیستم‌هایی در نظر گرفته می‌شوند که بایستی “خود پایدار” باشند. سه اصل اساسی «آسایش، انرژی و محیط زیست» عوامل محرک “اکتیو هاوس” هستند. جالب است بدانید در این 3 اصل اساسی، 9 عامل کلیدی وجود دارد که هر کدام دارای اجزای کمی و کیفی می‌باشند.

عوامل کلیدی اصول خانه‌های اکتیو

برای اصول پایه‌ای Active House می‌توان به صورت کاملاً مجزا 9 عامل کلیدی را عنوان نمود که هر یک به قرار زیر است :

• آسایش
• نور روز
• آسایش حرارتی
• کیفیت هوای داخل ساختمان
• کیفیت ویژگی آکوستیک ساختمان
• انرژی
• تقاضای انرژی
• تأمین انرژی
• عملکرد انرژی اولیه
• محیط زیست
• ساخت و ساز پایدار
• میزان مصرف آب شیرین

تمامی عوامل که به آن‌ها اشاره کردیم، علاوه بر این که بر نتیجۀ نهایی طرح پیشنهادی تأثیر می‌گذارد، دارای اثر مستقیم بر روی یکدیگر هستند. در حقیقت، هر یک از این 9 عامل کلیدی به صورت مجزا و نیز در تعامل با یکدیگر می‌توانند در میزان اثربخشی ساختمان‌های اکتیو هم بر آسایش افراد و هم بر میزان مصرف انرژی و حفظ پایداری محیط زیست، تأثیرگذار باشند.

خانۀ فعال نه خانۀ غیرفعال!

همانطور که از نام آن پیداست، “Active House” در زمینۀ ابتکار عمل جهت انجام هر کاری برای دستیابی به نتایج مطلوب برای ساکنان ساختمان به کار گرفته می‌شود. در حقیقت، این مفهوم یک رویکرد جامع برای طراحی ساختمان‌های پایدار است. “اکتیو هاوس” به عنوان رویکردی متضاد با رویکرد “Passive House”، که بر اهمیت میزان گرمایش و سرمایش سازه تأکید می‌کند، معرفی می‌شود.

“Passive House” یا “خانه‌های غیر فعال” که در اوایل دهۀ 1990 در آلمان توسعه یافت، بر استاندارد دقیقی از میزان بهره‌وری انرژی در یک ساختمان و همچنین کاهش اثرات زیست محیطی اشاره دارد. این ساختمان‌ها انرژی بسیار کمی مصرف می‌کنند و نیاز به مصرف انرژی کمی برای گرمایش یا سرمایش فضا دارد.

خانۀ فعال، یک انتخاب عالی برای زندگی آسان و ایمن

در حال حاضر، در سطح جهانی توجه بسیاری از افراد به این نوع از ساختمان‌ها جلب شده است. سؤالات متعددی که در این زمینه پرسیده می‌شود و نیز افزایش تعداد پروژه‌هایی که از طریق این روش ساخته می‌شوند، همگی دلایل افزایش میزان توجه به ساختمان‌های فعال را اثبات خواهند کرد. دستورالعمل‌هایی که برای Active House در نظر گرفته شده و نیز مشخصات آن، تمام اطلاعاتی را که یک معمار یا شخص دارای سابقه در صنعت ساختمان نیاز دارد تا بتواند یک خانه فعال طراحی کند، ارائه می‌دهد.

با این حال، دستورالعمل‌های تعبیه شده برای طراحی این ساختمان‌ها از ابتدا تا انتها 80 صفحه است و مشخصات آن بیش از 50 صفحه است. در صورتی که کنجکاو هستید تا بیشتر با Active House آشنا شوید و نمی‌خواهید چندین ساعت را صرف مطالعه کنید می‌توانید با ما همراه باشید تا ماهیت یک خانۀ فعال را در قالب خلاصه‌ای از این دستورالعمل‌ها و مشخصات برای شما شرح دهیم.

• موقعیت جغرافیایی

طرح را ارزیابی کنید! جنبه‌هایی از روند ساخت را که مهم است اما خارج از کنترل شما می‌باشند، شناسایی کنید. مانند:

• خورشید از کجا طلوع و در کدام سمت غروب می‌کند؟
• بهترین مسیرهای دسترسی کجا هستند؟
• بهترین منظره کدام سمت است؟
• کدام نمای خارجی بیشتر تحت تاثیر صداهای پیرامون قرار می‌گیرد؟
• نقشۀ معماری

یک نقشۀ مفهومی از آن چه در ذهن دارید ترسیم نموده و موقعیت و آب و هوای مورد نیاز هر یک از اتاق‌های ساختمان را تعیین کنید.

• بهتر است اتاق خواب‌ها هوایی مطبوع و خنک‌تر داشته باشند (در صورت امکان جهت شمال / شرق)
• آشپزخانه و اتاق نشیمن بایستی نسبت به اتاق خواب‌ها گرم‌تر باشند (در صورت امکان جهت جنوب / غرب)
• در صورت نیاز به دفتر کار در خانه بهتر است موقعیتی به دور از نور غیر مستقیم را انتخاب کنید (در صورت امکان جهت شمال)
• نور روز

برای مناطق اصلی خانه مانند نشیمن، بهتر است پنجره‌ها حداقل در 2 جهت سالن باشد. نور روز می‌تواند از بالا و به عبارتی از سقف نیز وارد ساختمان شود. به این معنا که در صورت امکان می‌توان پنجره‌ای را در سقف خانه نیز تعبیه کرد.

• فضا

ارتفاع آزاد از کف تا سقف 3 متر یا بیشتر با تعبیۀ پنجره‌هایی تا سقف، بهترین گزینه برای ایجاد یک فضای مطلوب است. همچنین، در نظر داشتن یک دهانۀ آزاد 5 یا نهایتاً 6 متری بین دیوارهای باربر به این معنا خواهد بود که در آینده فضای ساختمان را می‌توان به چند فضای قابل استفاده تقسیم کرد.

• تهویه

تعبیۀ امکانات تهویه، حداقل 1.5 برابر مقررات ساختمانی.

• برای تهویۀ متعادل: بایستی سیستم طراحی از قبل شرایط محیط را، در حد متوسط آن، برآورد کند.
• با منابع طبیعی: شبکه‌های تهویه را تا حد امکان بالا، مستقیماً زیر سقف و ترجیحاً در هم، پنجره‌ها قرار دهید.

بنابراین، هم از طریق بهره‌گیری از سیستم تهویۀ طبیعی و هم از طریق سیستم تهویۀ مکانیکی، می‌توان هوای فضای داخل ساختمان را مطبوع نمود.

• دسترسی خورشیدی

خورشید منبع گرما است! از طریق تعبیۀ پنجره‌های بزرگ در ساختمان می‌توان در زمستان گرمای خورشید را به راحتی وارد ساختمان کرد و از آن به خوبی بهره برد. همچنین، در فصل تابستان از طریق تعبیۀ سایه بان در اطراف پنجره‌ها می‌توان از ورود گرمای بیش از حد به داخل جلوگیری نمود. نکته این که، بهتر است از به کار بردن پنجره‌های بزرگ در جنوب ساختمان خودداری کنید.

• عایق گذاری

خانه را با دقت ساخته و به خوبی عایق بندی کنید! به وسیلۀ:

• qv-10 <0.25 dm2/s.m2
• Rc floor ≥ 4.5 m2K/W
• Rc wall ≥ 6.5 m2K/W
• Rc roof ≥ 8.0 m2K/W
• U-value windows ≤ 0.9 W/m2K

عایق بندی مناسب می‌تواند در کاهش هدر رفت انرژی و استفادۀ بهینه از منابع در دسترس تأثیر بسزایی داشته باشد. هرچه عایق مورد استفاده در ساختمان متناسب با شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی پروژه انتخاب شده باشد، فضای داخلی ساختمان یک محیط آرام و مطبوع خواهد بود.

• گرمایش

بازیابی گرما برای صرفه جویی در انرژی ضروری است و با تهویۀ متعادل این کار میسر خواهد بود. استفاده از یک روش مناسب برای تولید آب گرم و نیز اجرای سیستم گرمایش از کف می‌تواند علاوه بر به کارگیری امکانات تهویه، در روند ایجاد گرمایش ساختمان اثرگذار باشد.

• تولید انرژی

از سطح سقف برای تولید هر چه بیشتر انرژی خورشیدی استفاده کنید. توجه داشته باشید که یک سطح رو به شمال بام می‌تواند بیش از 50 درصد از انرژی خورشیدی موجود را جذب و تبدیل به انرژی مصرفی کند. یک “کلکتور گرمایی خورشیدی” بازدهی سه برابری در هر متر مربع نسبت به پنل‌های خورشیدی دارد اما، بخش عمده‌ای از انرژی خود را در زمانی که کم‌ترین نیاز به آن است، ارائه می‌کند. البته، در صورتی که فضای در اختیارتان کوچک است، بهتر است از پنل‌های خورشیدی استفاده نمایید.

• مواد و مصالح

تا آنجا که ممکن است مصالح ساختمانی طبیعی مبتنی بر محیط زیست را انتخاب کنید. استفاده از مواد با جرم حرارتی بالا به جلوگیری از هدر رفت بیش از حد گرما کمک نموده و گرما را برای مدت طولانی‌تری در محیط حفظ می‌کند. همچنین، به کار بردن موادی که دارای منافذ زیاد هستند نیز، به دلیل برخورداری از ظرفیت جذب رطوبت بالا به پایدار نگه داشتن آب و هوای داخلی (رطوبت، دما) کمک می‌کنند.

شایان ذکر است، موارد فوق تنها راه برای ساخت خانۀ فعال نیست. همین آزادی برای ارائۀ راه حل‌های خود کیفیتی است که برای بسیاری از افراد مقولۀ Active House را جذاب کرده است. هرچند اگر هنوز به دنبال روشی سریع و به صرفه برای ساخت خانه با کیفیت مناسب هستید، می‌توانید از طریق این 10 مرحله به این مهم دست یابید.

خانه‌های اکتیو؛ گامی به سوی خودکفایی، آرامش و پایداری محیط زیست

همواره پیشرفت تکنولوژی در زندگی انسان اثرات غیر قابل انکاری داشته است. خانه‌های اکتیو یک راه حل عالی برای دستیابی به آرامش، مصرف انرژی و حفظ پایداری محیط زیست می‌باشند. شما می‌توانید از طریق این سیستم به صورت کاملاً خودکفا به تولید آب و برق بپردازید. جالب است بدانید سیستم فاضلاب این خانه‌ها به گونه‌ای است که به راحتی قابل بازیافت خواهد بود.

با استفاده از این روش ساخت می‌توان علاوه بر حفظ آسایش کاربران، جهت ذخیرۀ انرژی و حفظ محیط زیست برای آیندگان، گامی بزرگ برداشت.